امروز : سه شنبه 4 مهر 1396
مجله اینترنتی لوپر
منوی سایت


4597 بازدید

مهریه دختران در دوره قاجار چقدر بود؟

دسته بندی : داستان های جالب ازدواج و طلاق کد مطلب : 89

مهریه دخترها در عهد قجر
در جامعه عهد قاجار ، فاصله چندانی بین کودکی و دختران وجود نداشت . دختران اغلب از هفت تا سیزده سالگی ازدواج می کردند.

مهریه دختران در دوران قاجار


عواملی چون دستیابی به استقلال اقتصادی ، رشد سریع دختران در آن روز و پایین بودن میانگین عمر به دلیل شیوع در افزایش این ازدواج های زودرس موثر بود. دختران و پسران هیچ گونه اختیاری در برگزیدن همسر آینده خود نداشتند . رایج ترین شکل ازدواج دائم بود.
از دیگر شیوه های رایج ازدواج ، ازدواج موقت یا صیغه کردن دختران و زنان براساس قرارداد و توافق بود. فقر مالی نیز سبب می شد تا خانواده ها به ازدواج موقت دختران خویش رضایت دهند.
صیغه کردن زنان در عرف جامعه کاملاً قابل قبول بود و زن های صیغه ای پس از به پایان رسیدن دوره قرارداد به آسانی به عقد دائمی اشخاص دیگر در می آمدند.

شکل دیگر ازدواج شامل دختران یا زنانی می شد که از طریق جنگها و یا دزدیده شدن و یا تجارت برده ، اسیر و فروخته می شدند.
نظام چند زنی در شهرها ، معمولا مختص به اشراف بوده است؛ ولی در ایالات نیز رواج داشت. در بین ایلات بلوچ حتی مردان کم بضاعت نیز گاه تا 8 زن می گرفتند و این نیز به این دلیل بود که زن در ایلات نه تنها هزینه ای برای شوهر نداشت ؛ بلکه نیروی تولیدی کارآمدتری نسبت به شوهر به حساب می آمد.

کاشی دوران قاجار - دختر

اما مهریه ای که در دوره قاجر رسم بوده چیست؟
از اواسط عهد قجر خانواده های ایرانی ترجیح دادند به جای شیربهای نقد، مهر دخترشان را بالا ببرند. این که یکی از اهمیت شیربها کم و مهریه در ایران خیلی مهم شد را باید در تاریخ دوره قاجار پیدا کرد.
دوره ای که مردم از دو جهت در حال تغییر بودند؛ یکی آشنایی بیشتر با اصل دین به دلیل گسترش سواد و زیاد شدن تعداد روحانیون مطلع و دوم آشنایی ایرانیان با فرهنگ های غیرایرانی و ارتباط با مردمان عثمانی، عراق عرب و حتی غرب.

فکر می کنید مهریه یک عروس خانم از طبقه معمولی و متوسط شهری حدود 100 سال پیش چه قدر بوده؟ چشم ها را ببندید و خودتان را در یک خانه با نرده های چوبی تصور کنید؛ خانه ای که دیوارهای حیاطش هم کاهگلی است و داخل خانه پر از مهمان است. امروز بله بران دارند.
حرف ها تمام شده و سر همه چیز به توافق رسیده اند. حالا وقت نوشتن قرارداد مهریه است. خانواده عروس فرستاده اند تا حاج آقا محمدعلی آقای اصفهانی بیاید که هم عروس و داماد را به هم محرم کند و هم چون تنها سواددار محله است، متن قرارداد را بنویسد؛

آقا محمدعلی می نویسد: «بسمه تعالی/ با یاد خدا و صلوات بر پیغمبر خاتم (صلی الله) و خاندان گرامی او و با تاییدات ولی عصر (عجل الله تعالی فرجه) این کاغذ قراردادی است که میان طرفین جناب کربلایی رضاقلی گیوه دوز، پدر عروس محترم مکرمه [ آن موقع رسم نبود اسم عروس را در قرارداد بنویسند ] از یک طرف و جناب حاج رضا بزازباشی، پدر داماد آقا جعفرعلی بزازباشی منعقد شده.

مهریه قبول شده از این قرار است که: « یک جلد کلام الله مجید، آینه یک جام، لاله یک زوج، لباس سه دست، یک عقیق پنج تن، یک شمایل مرتضی علی(علیه السلام) و 100 تومان پول بر ذمه می باشد. خدا مبارک فرماید ان شاءالله؛ شوال 1329 قمری»
البته این مهریه یک عروس از طبقه متوسط جامعه در عهد قجر است که هم خانواده خودش و هم خانواده آقاداماد دستشان به دهنشان می رسیده وگرنه مهریه یک عروس خانم که مثلا پدر کارگر یا باربر داشت، خیلی کم تر از این چیزی می شد که در این قراردادها می نوشتند. حالا این که چه طور روزگار چرخیده و فرهنگ و تعاریف چرا این قدر عوض شده که این روزها گاهی مهریه دختر یک کارمند ساده از مهریه یک دختر کارخانه دار بیشتر می شود، از آن چیزهایی است که جامعه شناسان باید جوابشان را پیدا کنند.


مهریه دختران طبقه ثروتمند در عهد قاجار چه قدر بوده است ؟
سه پارچه آبادی در یزد ، یک کمربند طلا که با سکه های اشرفی تزئین شده بود، یک نیم تاج مرصع و غرق در جواهر و ده دست لباس فرنگی (این آخری خیلی مورد توجه عروس خانم قرار گرفته بوده). در ضمن آقای داماد قبول کرده بود که 6 هزار تومان هم شیربها بدهد.

از اواسط عهد قجر خانواده های ایرانی ترجیح دادند به جای شیربهای نقد، مهر دخترشان را بالا ببرند . این که یکی از اهمیت شیربها کم و مهریه در ایران خیلی مهم شد را باید در تاریخ دوره قاجار پیدا کرد


طلاق در دوران قاجاریه :
در دوره قاجار در صورتی که زن در مورد خاصی چون عدم دریافت نفقه از مرد، انحرافات اخلاقی و یا ناتوانی مرد، می توانست درخواست نماید و در صورت طلاق وظیفه نگهداری کودکان از سوی مردان و مشکل پرداخت مهریه نیز مردان معمولی جامعه را نیز از فکر طلاق زنانشان منصرف می کرد.

منبع : مجله اینترنتی لوپر

تاریخ انتشار : یکشنبه 20 اسفند 1391
اشتراک گذاری :
مطالب پیشنهادی مرتبط
نظرات شما درباره این مطلب

اختیاری
= 4 + 5
- نظرات پس از تائید نمایش داده خواهند شد.
- نظراتی که در آنها به شخص خاصی توهین شده باشد ، تائید نخواهد شد.
- نظراتی که به عکس های بالا یا سایت مرتبط نباشد ، تائید نخواهد شد.
- نظرات خیلی کوتاه تائید نخواهد شد.
نسرين
یکشنبه 6 بهمن 1392
جالب بود برام...
الهام
دوشنبه 16 دی 1392
چه دوره ی چرتی بود که هر زن باید با هوو زندگی میکرد.