دیابت چیست و نحوه تشخیص و درمان آن چگونه است؟

diabetes

دیابت یک بیماری خطیر است که در آن بدن شما نمی تواند قند مصرف شده را جهت تولید انرژی بسوزاند.

رئیس انجمن علمی سلامت خانواده ایران با بیان اینکه بیماران دیابتی دو برابر افراد عادی مبتلا به بیماری قلبی شده و دو برابر افراد عادی از بیماری قلبی فوت می کنند، گفت: دیابت نوع دو در مردان بالای 40 سال که چاق هستند بیشتر است.

نوع دو که در آن بدن مقداری انسولین می کند ولی سلول ها به انسولین پاسخ نمی دهند. در حدود 95-90 درصد دیابت از نوع دو می باشد. این نوع دیابت بیشتر در مردان بالای 40 سال که چاق هستند دیده می شود.

سالانه در آمریکا 200 هزار نفر بعلت دیابت می میرند. دیابت شایعترین علت بیماری های قلبی عروقی، سکته ها، نارسائی کلیه، کوری و قطع اندام می باشد. بیماران دیابتی دو برابر افراد عادی مبتلا به بیماری قلبی شده و دو برابر افراد عادی از بیماری قلبی فوت می کنند.

هر چیزی که ما می خوریم در دستگاه گوارش هضم شده و سرانجام تبدیل به مولکول قند یا همان گلوکوز می شود. در بدن ما هورمونی وجود دارد بنام انسولین که قفل سلول ها را باز کرده و سبب می شود که گلوکوز وارد سلول شده و به مصرف انرژی برسد. دیابت وقتی حادث می شود که در بدن ما انسولین کافی برای وارد کردن گلوکوز بداخل سلول ها وجود نداشته باشد. این سبب می شود که گلوکوز در خون تجمع بیابد و در اصطلاح می گوئیم که قند خون افزایش پیدا کرده است.

بطور کلی دو نوع بیماری قند یا دیابت وجود دارد:

  • نوع یک که در آن بدن یا انسولین تولید نمی کند و یا اینکه انسولین کم تولید می کند. فقط 10-5 درصد دیابت ها از نوع یک هستند و بیشتر در کودکان دیده می شود. در این نوع، بیمار باید روزانه انسولین تزریق کند.
  • نوع دو که در آن بدن مقداری انسولین می کند ولی سلول ها به انسولین پاسخ نمی دهند. در حدود 95-90 درصد دیابت از نوع دو می باشد. این نوع دیابت بیشتر در مردان بالای 40 سال که چاق هستند دیده می شود. میلیون ها نفر از مردم در سرتاسر دنیا مبتلا به دیابت نوع دو هستند ولی از وجود آن خبر ندارند.

چطور دیابت را تشخیص دهیم؟

دیابت نوع یک را اغلب می توان در عرض چند روز یا چند هفته تشخیص داد چون علائم آن شدید هستند. این علائم عبارتند از:

  • تکرر ادرار که در آن حجم ادرار زیاد شده است. بیمار هر بار که ادرار می کند مقادیر زیادی ادرار دفع می کند.
  • خشکی دهان و تشنگی بیش از حد
  • احساس ناگهانی خستگی
  • کاهش وزن بدون دلیل
  • تاری دید

علائم بیماری دیابت

دیابت نوع 2 به آهستگی ایجاد شده و علائم کمتری نیز ایجاد می کند. معمولا هنگام تشخیص دیابت نوع 2، بطور متوسط 5 سال از ابتلا به این بیماری می گذرد. در شروع، علائم شبیه دیابت نوع 1 می باشد ولی چون به آهستگی ایجاد می شود معمولا توجه بیمار را به خود جلب نمی کند.

سایر علائم دیابت نوع 2 عبارتند از:

  • احساس سوزش و مور مور شدن در دستها و پاها
  • تاخیر در التیام زخمها و بریدگیها
  • عفونتهای ادراری
  • ناتوانی جنسی

چون تشخیص علائم دیابت نوع 2 خیلی مشکل است، معمولا این بیماری در آزمایشات چک آپ و یا دوره ای تشخیص داده می شوند. درصد قابل ملاحظه ای از مردان که بعلت ناتوانی جنسی مراجعه می کنند، پس ار بررسی مشخص می شود که دارای بیماری دیابت نوع 2 هستند که از وجود آن مطلع نبوده اند. گاها قند خون بیمار بالا است ولی هنوز معیارهای دیابت را ندارد که به آن حالت پیش-دیابت می گویند. سرانجام درصد قابل ملاحظه ای از این بیماران مبتلا به دیابت خواهند شد.

عوامل خطر ساز ابتلا به دیابت

  • سن بالاتر از 45 سال
  • چاقی بویژه چاقی شکمی
  • داشتن والدین، برادر یا خواهر مبتلا به دیابت
  • ورزش کمتر از دو بار در هفته
  • بالا بودن فشار خون و چربی خون

چند درمان طبیعی

سیاه گیله

اثر ضد دیابت یک بار مصرف عصاره این گیاه که اثری مشابه انسولین دارد، تا چند هفته در بدن باقی می ماند. به علاوه این گیاه دارویی در پیشگیری از عوارض بلندمدت دیابت مانند عوارض قلبی- عروقی، عصبی، کلیوی و چشمی تا حدی موثر است. عصاره آن به مقدار80 تا 160 میلی گرم 3 بار در روز برای بیماران مبتلا به دیابت توصیه می شود.

خار مریم

گیاه خارمریم موجب افزایش حساسیت سلول ها به انسولین و کاهش قندخون می شود. ماده موثر آن سیلی مارین نام دارد که تجویز آن به مقدار 200 میلی گرم 3 بار در روز موجب کاهش مختصر قندخون ناشتا و هموگلوبین HbA1C و چربی های خون می شود.

شنبلیله

15 تا 50 گرم پودر دانه شنبلیله خیسانده در آب موجب کاهش قند خون ناشتا و بعد از غذا می شود. پودر دانه شنبلیله علاوه بر کاهش مختصر قندخون باعث کاهش چربی های خون نیز می شود.

هندوانه ابوجهل

مقدار 100 میلی گرم 3 بار در روز ماده موثر هندوانه ابوجهل به مدت 2 ماه در بیماران دیابتی نوع دوم، موجب کاهش مختصر میزان هموگلوبین HbA1C و قندخون ناشتا می شود.

چای سبز

مصرف روزانه 5/1 گرم پودر چای سبز خشک موجب کاهش مختصر قند خون در بیماران دیابتی می شود. مقدار توصیه شده برای بیماران دیابتی مصرف 2 فنجان چای دم کرده در روز است.

دم کرده گزنه

گزنه در طب سنتی ایران به عنوان یک داروی کاهنده گلوکز خون معرفی شده است. عصاره برگ گزنه می تواند یک نقش حفاظتی در برابر افزایش میزان قندخون و تخریب سلول های پانکراس داشته باشد.

پرخوری و دیابت

چند نکته مهم برای بیماران دیابتی:

  • سیگار نکشید. سیگار کشیدن بروز تصلب شرائین را تسریع و عروق خونی را منقبض می کند. به این ترتیب بیماری اعصاب محیطی به عنوان یک عارضهٔ جانبی تشدید خواهد شد.
  • برای پیشگیری از زخم و و قانقاریا از پای خود مراقبت ویژه به عمل آورید. در مورد بحث مراقبت مناسب از پا به مبحث مراقبت از پاها مراجعه کنید.
  • حاملگی به میزان زیادی نیاز به انسولین را تغییر می دهد. اگر فکر می کنید حامله هستید فوراً به پزشک خود مراجعه کنید.
  • همیشه به پزشک و دندانپزشک یادآوری کنید که مبتلا به بیماری قند هستند تا آنها اقدامات احتیاطی مناسب را انجام دهند.